Slakken bestrijden in de moestuin: zo doe je het effectief

Slakken bestrijden in de moestuin doe je het meest effectief door meerdere methoden te combineren: fysieke barrières, valstrikken en zo nodig biologische of chemische middelen. Eén aanpak is zelden genoeg, want slakken zijn taai en vermeerderen snel. Hieronder vind je de meest werkzame methoden, eerlijk afgewogen.

Waarom slakken zo’n probleem zijn in de moestuin

Slakken vreten ’s nachts en bij vochtig weer. Ze zijn dol op jonge plantjes, sla, kool en aardbeien. Eén slak kan in een nacht een zaailing volledig kaalvreten. Naaktslakken leven bovendien grotendeels onder de grond, waardoor je ze overdag vaak niet ziet maar ’s ochtends wel de schade opmerkt. Dat maakt het lastig om ze te onderschatten.

De meeste overlast heb je in de lente en het najaar, als het koel en vochtig is. In een droge zomer zijn slakken minder actief boven de grond. Je bestrijding pas je dan ook aan het seizoen aan.

Slakken bestrijden in de moestuin: de beste methoden

Er zijn grofweg vier aanpakken: voorkomen, vangen, verjagen en doden. De meest duurzame aanpak combineert de eerste twee.

Bierval
Een van de bekendste en goedkoopste methoden. Gebruik een lege yoghurtbeker met deksel. Knip op ongeveer 4 centimeter vanaf de bodem een paar openingen van zo’n 1 bij 2 centimeter, groot genoeg voor een slak om door te kruipen. Zet de beker in de grond zodat de openingen net op grondniveau zitten. Vul hem met een laagje bier van zo’n 2 centimeter. Slakken worden aangetrokken door de gist, kruipen naar binnen en verdrinken. Ledig de beker elke één tot twee dagen en vul hem opnieuw.

Nadeel: een bierval trekt soms slakken aan vanuit de omgeving. Zet hem dus wat bij de kwetsbare planten vandaan, zodat de slakken worden onderschept voor ze bij je groenten zijn.

Barrières van scherp materiaal
Slakken bewegen zich moeilijk over scherpe of droge materialen. Strooi een ring van bijvoorbeeld schelpenzand, kiezelgruis of zaagsel rondom gevoelige planten. Dit houdt slakken op afstand, maar werkt minder goed na regen, want het materiaal zakt in of spoelt weg. Je moet het regelmatig aanvullen.

Koperdraad of koperen rand
Koper geeft een lichte elektrische prikkel als een slak er overheen kruipt. Leg een koperdraad of koperen tape rondom een verhoogd bed of perkje. Dit werkt het best bij droog weer en als de grond rondom ook afgedicht is, zodat slakken de barrière niet kunnen omzeilen via de bodem. Koperen randen zijn in de tuincentra te koop en zijn een eenmalige investering.

Handmatig rapen
Weinig elegant, maar bewezen effectief. Ga ’s avonds na donker met een zaklamp de moestuin in. Slakken zijn dan actief en je kunt ze makkelijk zien en oprapen. Gooi ze in een emmer met water en een scheutje azijn, of kip ze eenvoudigweg door. Doe dit een week lang elke avond en je ziet de schade snel afnemen.

Biologisch bestrijden met aaltjes
Aaltjes van de soort Phasmarhabditis hermaphrodita zijn microscopisch klein en dringen de slak in, waarna ze haar van binnenuit doden. Je lost ze op in water en giet het mengsel over de grond. Ze werken het best bij een bodemtemperatuur tussen de 5 en 20 graden en bij voldoende vocht. Dit is een kindveilige en diervriendelijke methode, maar de aaltjes zijn korter houdbaar en wat duurder dan andere middelen.

Slakkenkorrels
Als laatste redmiddel zijn slakkenkorrels beschikbaar. Let op het werkzame middel: korrels op basis van ijzerfosfaat zijn minder schadelijk voor andere dieren dan korrels met metaldehyde. Metaldehyde is gevaarlijk voor honden, katten en vogels. Strooi de korrels spaarzaam en direct rond de aangetaste planten, niet breed over het hele bed.

Preventie: het begint bij de inrichting van je tuin

Een moestuin die minder aantrekkelijk is voor slakken, heeft minder last van ze. Verwijder stapels bladeren, planken en stenen vlak bij je bed, want dat zijn favoriete schuilplaatsen. Vermijd ’s avonds watergeven; geef in de ochtend water zodat de bodem overdag opdroegt. Verhoogde bedden hebben van nature al minder last, omdat de rand een extra hindernis vormt.

Planten die slakken minder aantrekken zijn onder andere tomaten, courgette, ui en knoflook. Sla, spinazie, kool en jonge zaailingen zijn juist favoriet. Houd die laatste beschermd zolang ze klein zijn.

De combinatie van een bierval, handmatig rapen in de eerste weken en een fysieke barrière bij de kwetsbaarste planten geeft in de praktijk het meeste resultaat zonder dat je giftige middelen nodig hebt. Begin vroeg in het seizoen, want een kleine populatie is een stuk makkelijker te bedwingen dan een grote.