Werken aan duurzame inzetbaarheid in het onderwijs

Duurzame inzetbaarheid in het onderwijs betekent dat leraren, ondersteuners en leidinggevenden langer en gezonder kunnen blijven werken. Scholen willen dat medewerkers gemotiveerd zijn en hun werk goed kunnen doen, nu en in de toekomst. Dit onderwerp krijgt veel aandacht, omdat steeds meer mensen langer moeten blijven werken en het werk soms zwaar is.

Goed blijven functioneren in een veranderende omgeving

Het onderwijs verandert snel. Nieuwe technologische ontwikkelingen, veranderingen in de leerstof en grotere verschillen tussen leerlingen maken het werk van onderwijsmedewerkers uitdagend. Duurzaam inzetbare medewerkers kunnen flexibel omgaan met deze veranderingen en blijven goed presteren. Bijvoorbeeld door nieuwe dingen te leren of hun werk anders te organiseren. Het doel is dat leraren en ander personeel met plezier werken en niet uitvallen door te veel stress of gezondheidsproblemen. Scholen denken na over manieren om iedereen in het team gezond en betrokken te houden.

Nieuwe afspraken in de cao onderwijs

Met ingang van 1 oktober 2024 zijn er nieuwe regels vastgelegd in de cao voor het primair onderwijs. Daarin gaat het over professionalisering en het inzetten op een langere, gezonde loopbaan. Iedereen in het basis- en speciaal onderwijs krijgt de mogelijkheid om zelf aan zijn werkplezier, gezondheid en ontwikkeling te werken. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat je een cursus mag volgen, extra begeleiding krijgt bij veranderingen of advies krijgt om werk en privé beter te combineren. Werkgevers moeten hiervoor tijd en geld beschikbaar stellen. Zo wordt het voor iedereen mogelijk om aan de eigen inzetbaarheid te werken.

Voorbeelden van duurzame inzetbaarheid in de praktijk

Scholen geven medewerkers geregeld de kans om nieuwe vaardigheden te leren of een andere rol te proberen. Een docent kan bijvoorbeeld kiezen voor een opleiding in digitale vaardigheden, zodat lesgeven met nieuwe apparatuur makkelijker wordt. Ook is het soms mogelijk om tijdelijk een dag minder te werken of thuis te werken. Steeds meer scholen praten regelmatig met hun werknemers over werkplezier, belasting en wensen voor de toekomst. Dit helpt om samen oplossingen te zoeken als iemand vastloopt, bijvoorbeeld door werkdruk of door een lichamelijke klacht. Sommige teams starten projecten om samen fitter te worden, zoals wandelpauzes of workshops over ontspanning.

De rol van werkgever en werknemer

Een duurzame inzetbaarheid bereiken in het onderwijs vraagt om inzet van beide kanten. De schoolleiding heeft als taak een goede werkomgeving te maken en te luisteren naar signalen van het team. Zij bieden ontwikkelmogelijkheden en zorgen dat genoeg middelen beschikbaar zijn. Werknemers zijn zelf ook verantwoordelijk. Zij moeten op tijd aangeven als ze tegen dingen aanlopen en actief meedenken over hun groei. Zo blijft het voor iedereen mogelijk om goed, gezond en betrokken te blijven werken. Door samen te zorgen voor een fijne sfeer en voldoende steun houden medewerkers het onderwijs vol.

Waarom dit steeds belangrijker wordt

Op veel scholen zijn de werkdruk en het lerarentekort voelbaar. Ook wordt er van medewerkers verwacht dat ze regelmatig nieuwe taken kunnen uitvoeren. Door op tijd te investeren in ontwikkeling en gezondheid kunnen problemen worden voorkomen. Zo wordt de kans kleiner dat mensen ziek uitvallen of moeten stoppen vanwege te veel spanning. Dit is niet alleen fijn voor de medewerkers, maar ook voor de leerlingen. Schoolteams die goed samenwerken, gezond blijven en zich ontwikkelen, zorgen voor beter onderwijs.

Veelgestelde vragen over duurzame inzetbaarheid in het onderwijs

• Wat is precies duurzame inzetbaarheid in het onderwijs?

  Duurzame inzetbaarheid in het onderwijs houdt in dat medewerkers gezond, betrokken en met plezier hun werk kunnen blijven doen tot aan hun pensioen. Het betekent ook dat mensen zich blijven ontwikkelen en hun werk kunnen aanpassen aan veranderingen.

• Wat valt er allemaal onder professionalisering in het onderwijs?

  Professionalisering in het onderwijs zijn activiteiten die medewerkers helpen om hun vak beter uit te oefenen. Denk aan het volgen van cursussen, trainingen, studiedagen, coaching, of leren van collega’s.

• Hebben alle medewerkers recht op ontwikkelingsmogelijkheden?

  Alle medewerkers in het primair onderwijs hebben volgens de cao recht op tijd en middelen om zichzelf te blijven ontwikkelen. De werkgever moet zorgen dat dit mogelijk is.

• Wat kan ik doen als ik het gevoel heb niet meer goed te kunnen werken?

  Als je merkt dat je last hebt van het werk, bijvoorbeeld door werkdruk of een lichamelijke klacht, is het belangrijk om dit snel te bespreken met je leidinggevende. Samen kun je kijken naar oplossingen, zoals ondersteuning, een andere taakverdeling of loopbaanadvies.

• Wie betaalt de kosten voor scholing of ontwikkeling?

  De school is verplicht middelen vrij te maken voor scholing en ontwikkeling van het personeel. In veel gevallen betaalt de werkgever dus de kosten van een cursus of opleiding.